Η νέα εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Ένωση βρέθηκε σχεδόν αμέσως στο επίκεντρο έντονης αμφισβήτησης, καθώς ειδικοί στην κυβερνοασφάλεια και την ιδιωτικότητα υποστηρίζουν ότι εντόπισαν σοβαρά προβλήματα στον κώδικά της, παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη χαρακτήρισε «τεχνικά έτοιμη».
Η εφαρμογή παρουσιάστηκε στις Βρυξέλλες από την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία ανέφερε ότι πρόκειται για ένα εργαλείο το οποίο είναι fully open source, προσθέτοντας ότι οποιοσδήποτε μπορεί να ελέγξει τον κώδικά του. Ωστόσο, αμέσως μετά τη δημοσιοποίησή του, ειδικοί στον χώρο της κυβερνοασφάλειας και της προστασίας προσωπικών δεδομένων προχώρησαν σε τεχνικό έλεγχο του project μέσω του GitHub και ανέφεραν σειρά ζητημάτων στον σχεδιασμό του.
Μέσα σε λίγες ώρες από τη διάθεση της εφαρμογής, ο σύμβουλος ασφάλειας Paul Moore υποστήριξε ότι η εφαρμογή αποθηκεύει ευαίσθητα δεδομένα στο τηλέφωνο του χρήστη και τα αφήνει απροστάτευτα. Όπως ανέφερε ο ίδιος, κατάφερε να παραβιάσει την εφαρμογή σε χρονικό διάστημα μικρότερο από δύο λεπτά.
Στη συνέχεια, ο Γάλλος white hat hacker Baptiste Robert επιβεβαίωσε πολλά από τα προβλήματα που είχαν επισημανθεί, δηλώνοντας ότι είναι εφικτό να παρακαμφθούν τα biometric authentication features της εφαρμογής. Αυτό σημαίνει, σύμφωνα με τις αναφορές, ότι κάποιος θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση χωρίς να χρειαστεί να εισαγάγει PIN code ή να χρησιμοποιήσει Touch ID.
Αντίστοιχα, ο ερευνητής κρυπτογραφίας Olivier Blazy, ο οποίος συμμετέχει σε γαλλική task force για την ψηφιακή ταυτότητα, περιέγραψε ένα πρακτικό σενάριο στο οποίο ένας ενήλικος χρήστης θα μπορούσε να αποδείξει ότι είναι άνω των 18 ετών και στη συνέχεια ένα ανήλικο πρόσωπο να πάρει τη συσκευή του, να ξεκλειδώσει την εφαρμογή και να τη χρησιμοποιήσει για να αποδείξει επίσης ότι είναι άνω των 18.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέμεινε πάντως στη θέση της ότι η εφαρμογή είναι τεχνικά έτοιμη. Η επικεφαλής εκπρόσωπος Paula Pinho δήλωσε ότι ναι, η εφαρμογή είναι έτοιμη, προσθέτοντας όμως ότι πάντα μπορεί να βελτιωθεί. Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος για τα ψηφιακά θέματα Thomas Regnier ανέφερε ότι, όταν γίνεται λόγος για τελική έκδοση, αυτή παραμένει στην πράξη μία demo version. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι το τελικό προϊόν δεν είναι ακόμη διαθέσιμο στους πολίτες και ότι ο κώδικας θα συνεχίσει να ενημερώνεται και να βελτιώνεται.
Η Επιτροπή είχε αναφέρει επίσης ότι οι έλεγχοι των ειδικών αφορούσαν μία προηγούμενη demo version που είχε διατεθεί για δοκιμές και ανάπτυξη, προσθέτοντας ότι η σχετική ευπάθεια διορθώθηκε. Ωστόσο, τόσο ο Moore όσο και ο Blazy υποστήριξαν ότι οι δοκιμές τους πραγματοποιήθηκαν πάνω στην πιο πρόσφατη έκδοση του κώδικα που ήταν διαθέσιμη online.
Το ζήτημα έχει ήδη αρχίσει να παίρνει διαστάσεις πολιτικού και θεσμικού προβλήματος, καθώς πίσω από την τεχνική διαμάχη αναδεικνύονται βαθύτερες συγκρούσεις ανάμεσα σε υπερασπιστές της ιδιωτικότητας, οργανώσεις για τα δικαιώματα των παιδιών, τεχνολογικές εταιρείες και πολιτικούς για το πώς πρέπει να προστατεύονται οι ανήλικοι στο διαδίκτυο.
Η εφαρμογή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό σχέδιο επαλήθευσης ηλικίας, την ώρα που αρκετές χώρες κινούνται προς περιορισμούς στην πρόσβαση ανηλίκων σε social media και ιστοσελίδες πορνογραφικού περιεχομένου. Η εφαρμογή επιτρέπει στους χρήστες να επιβεβαιώνουν την ηλικία τους μέσω διαβατηρίου, εθνικής ταυτότητας ή μέσω έμπιστων παρόχων, όπως μία τράπεζα. Οι πλατφόρμες μπορούν να ρωτούν αν ο χρήστης είναι πάνω από μία συγκεκριμένη ηλικία, χωρίς να αποκτούν πρόσβαση σε περισσότερα προσωπικά δεδομένα, μέσα από τη μέθοδο που περιγράφεται ως “zero-knowledge proof”.
Την ίδια στιγμή, οι επικριτές του age verification υποστηρίζουν ότι η τεχνολογία για ελέγχους ηλικίας με πραγματική προστασία ιδιωτικότητας και δεδομένων δεν είναι ακόμη ώριμη. Υποστηρίζουν επίσης ότι, ακόμη και αν ήταν τεχνικά πιο έτοιμη, οι χρήστες θα μπορούσαν εύκολα να την παρακάμψουν με εργαλεία όπως τα VPNs.
Το ζήτημα έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις και σε πολιτικό επίπεδο. Η Markéta Gregorová, ευρωβουλευτής του Czech Pirate party, δήλωσε ότι η διαδικασία προχωρά πολύ γρήγορα υπό πολιτική πίεση και ότι η Ευρώπη οφείλει να εξετάσει πολύ πιο προσεκτικά αν έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα για την κυβερνοασφάλεια και την ιδιωτικότητα. Η Birgit Sippel χαρακτήρισε την εφαρμογή «μισοψημένη λύση» που δεν ανταποκρίνεται στα ίδια τα πρότυπα της ΕΕ, ενώ ο Piotr Müller υποστήριξε ότι η βιαστική παρουσίαση του εργαλείου δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο για την ιδιωτικότητα των πολιτών.
Η ανάπτυξη της εφαρμογής εντάσσεται σε σχετικό διαγωνισμό ύψους 4 εκατομμυρίων ευρώ, που είχε ανοίξει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2024 και ανατέθηκε στις Scytáles και Deutsche Telekom. Παράλληλα, τα κράτη-μέλη διατηρούν τη δυνατότητα να σχεδιάσουν και τις δικές τους εφαρμογές, με στόχο αυτές να συνεργάζονται μεταξύ τους ώστε να επιτρέπουν ομαλή επαλήθευση ηλικίας σε όλη την ΕΕ.